You are here: Home കേരളം തിരുവനന്തപുരം കുതിര മാളിക


കുതിര മാളിക PDF Print E-mail
Written by ക്യാപ്റ്റന്‍ ഹാഡോക്ക്   
Sunday, 20 June 2010 05:24
തിരുവനന്തപുരം...
നൂറ്റാണ്ടുകള്‍ പഴക്കമുള്ള കൊട്ടാരങ്ങളും, ഐ.ടി.പാര്‍ക്ക്, ഇന്‍‌ഫോസിസ്, ടി.സി.എസ് തുടങ്ങിയ പുതിയ തലമുറ കമ്പനികളും പ്രസ്ഥാനങ്ങളും കൈ കോര്‍ത്ത് നില്‍ക്കുന്ന ഈ നഗരം അന്നും ഇന്നും ഭരണസിരാകേന്ദ്രം തന്നെ.

വളരെ പണ്ട് "ആയി" രാജവംശം ഭരിച്ചിരുന്ന ഈ പ്രദേശം, പിന്നീട് വേണാട് രാജവംശത്തിന്റെ കീഴില്‍ വന്നു. ആ കാലഘടത്തില്‍ പത്മനാഭപുരം ആയിരുന്നു തലസ്ഥാനം. പിന്നീട് ധര്‍മ്മരാജ തിരുവനന്തപുരത്തേക്ക്‌ തലസ്ഥാനം മാറ്റി.

പത്തൊന്‍പതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മദ്ധ്യകാലഘട്ടത്തില്‍ ‍, സ്വാതിതിരുനാള്‍ മഹാരാജാവ്‌ ഭരണത്തില്‍ വന്നു. ആ കാലഘട്ടത്തില്‍ ‍, കല, സാമൂഹികം, വാസ്തുശില്പകല തുടങ്ങിയ മേഖലകളില്‍ ഒരു വലിയ മാറ്റം സംഭവിച്ചു. ആദ്യത്തെ ഇംഗ്ലീഷ് വിദ്യാലയം, വാനനിരീക്ഷണ കേന്ദ്രം തുടങ്ങിയവ സ്വാതിതിരുനാള്‍ ഭരിക്കുന്ന കാലത്ത് നിലവില്‍ വന്നവയാണ്.

ഇതേ കാലഘട്ടത്തില്‍ , (1840 ല്‍ ‍‍) സ്വാതിതിരുനാള്‍ പണി കഴിപ്പിച്ച കൊട്ടാരമാണ് പുത്തന്‍ മാളിക കൊട്ടാരം (കുതിര മാളിക) കൊട്ടാരത്തിന്‍റെ മുകളിലത്തെ നിലയില്‍ ‍, പുറമേ തടിയില്‍ 112 കുതിരകളെ വരി വരിയായി സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്. അങ്ങനെയാണ് 22 ഏക്കര്‍ സ്ഥലത്ത് നില്‍ക്കുന്ന ഈ കൊട്ടാരത്തിന് കുതിര മാളിക എന്ന പേര് കിട്ടിയത്.


കൊട്ടാരം ഇപ്പോള്‍ രാജ കുടുംബത്തിന്‍റെ മേല്‍നോട്ടത്തില്‍ വളരെ നല്ല രീതിയില്‍ നോക്കി സംരക്ഷിച്ചിരിക്കുകയാണ്‌. കൊട്ടാരം സന്ദര്‍‌ശിക്കാന്‍ നാമമാത്രമായ ഫീസ്‌ മാത്രമേ ഈടാക്കുന്നുള്ളൂ. കൂടെ ഒരു ഗൈഡും വരും. പല സ്ഥലത്തും Archaeological department നിയമിച്ചിരിക്കുന്ന ഗൈഡുകളെ കണ്ടിട്ടുണ്ടെങ്കിലും ഇവിടെ കണ്ട ഗൈഡുകള്‍ മറ്റുള്ളവരില്‍ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായി വളരെ നന്നായി (with a passion and pride ) കാര്യങ്ങളെല്ലാം കൊണ്ടുനടന്നു കാണിച്ചു വിവരിച്ചു തന്നു. കൊട്ടാരവും പരിസരപ്രദേശങ്ങളുമെല്ലാം വളരെ നന്നായി maintain ചെയ്തിരിക്കുന്നു. ഹാറ്റ്സ് ഓഫ്‌ ടു റോയല്‍ ഫാമിലി !


പത്മനാഭസ്വാമിക്ഷേത്രത്തിലേക്കുള്ള വഴിയിലാണ്‌ കൊട്ടാരത്തിനകത്തേക്കുള്ള കവാടവും സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.


 

ഈ വഴിയുടെ ഇരുവശത്തും കാണുന്ന വ്യാളിയുടെ തടിയില്‍ ചെയ്തിരിയ്ക്കുന്ന വര്‍ക്ക് ആണ് താഴെ കാണുന്നത്. അതിന്റെ ഒരു വശത്ത്, ദൂരെ കാണുന്നതാണ് പത്മനാഭ സ്വാമി ക്ഷേത്രം.

                                             ഈ വഴി ഉള്ളിലേക്ക്‌ ചെല്ലുമ്പോള്‍ ‍, ഒരു വശത്ത് കാണുന്ന ഒരു ചുമര്‍ ചിത്രം ആണ് ഇത്.


             ഇതാണ് കൊട്ടാരം. മുന്നില്‍ കാണുന്ന ചെറിയ കെട്ടിടം തെക്കിനി ആണ്.(ഔട്ട്‌ ഹൌസ്, വിരുന്നുകാര്‍ക്ക്‌ ആയിട്ട്.)


                                                                               

                                                                                 ഇതാണ് കൊട്ടാരത്തിന്റെ മുഖപ്പ്.


കൊട്ടാരത്തിന്റെ ഉള്ളില്‍ ചെന്നാല്‍ ആദ്യം കാണുന്നത് പല രീതിയില്‍ ഉള്ള കഥകളി രൂപങ്ങള്‍ ആണ് - തടിയില്‍ നിര്‍മ്മിച്ചത്‌. ഒരുവിധം എല്ലാ കഥകളി വേഷങ്ങളും ഒരു ചെറിയ കാര്യം പോലും വിടാതെ വളരെ മനോഹരമായി പകര്‍ത്തിയിരിക്കുന്നു.

 

മുകളിലത്തെ നിലയില്‍ ആണ് കുതിരകള്‍.


 

ഒരു ക്ലോസ് അപ്പ്‌ ഫോട്ടോ


 

ഈ കൊട്ടാരത്തില്‍ ‍, വളരെ പഴയതും പ്രസിദ്ധവും ആയ പല വസ്തുക്കളുംസൂക്ഷിച്ചു വെച്ചിട്ടുണ്ട്. അവയില്‍ ‍, ഏറ്റവും പ്രസിദ്ധം, ഇരുപത്തിനാല് ആനകളുടെ കൊമ്പില്‍ തീര്‍ത്ത സിംഹാസനവും, ക്രിസ്റ്റലില്‍ തീര്‍ത്ത മറ്റൊരു സിംഹാസനവും ആണ്.


 

 

 

മുകളിലെ നിലയില്‍ ഇരുന്നു പത്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്രം കണ്ടു കൊണ്ടായിരുന്നു സ്വാതി തിരുനാള്‍ കീര്‍ത്തനങ്ങള്‍ രചിച്ചിരുന്നത്. ആ സ്ഥലത്ത് ഒരു ചെറിയ കോവണി ഉണ്ട്. അതില്‍ ‍, ചില കൊത്തുപണികള്‍ മനോഹരം ആണ്. ഒറ്റനോട്ടത്തില്‍ ഏതോ ഒരു ജീവി എന്ന് തോന്നും. പക്ഷെ, ഗൈഡ് കാണിച്ചു തരുമ്പോള്‍ ‍, ഓരോ വിധത്തില്‍ ‍, നമുക്ക്‌, മയിൽ, വ്യാളി, ആന എന്നീ മൃഗങ്ങളെ കാണാം.


മച്ചിലും മറ്റും തത്ത, മയില്‍ ‍, ആന എന്നീ ജീവികളുടെ പെയിംന്റിംഗും, തടിയിലെ ചിത്ര പണിയും കാണാം. ഇത് കൂടാതെ ധാരാളം വ്യാളികളെയും കാണാം. നെപിയര്‍ മ്യൂസിയത്തില്‍ കാണുന്ന Eastern ഇന്‍ഫ്ലൂവന്‍സിന്റെ തുടര്‍ച്ച ആയിരിക്കണം ഇത്.


മുകളിലെ നിലയില്‍ ‍, ഒരു കിളിവാതിലൂടെ നോക്കിയാല്‍ ‍, അങ്ങ് അറ്റത്ത് ഉള്ള കിളിവാതില്‍ വരെ, എല്ലാം വരി വരി ആയി കാണാം. ഇന്ന് ഇത് വലിയ കാര്യം ആയി തോന്നണമെന്നില്ലെങ്കിലും അന്ന് Auto CAD, Project Management തുടങ്ങിയ സംഭവങ്ങള്‍ ഒന്നും ഇല്ലാതെ, ആയിരക്കണക്കിന്‌ ആള്‍ക്കാരെ കോ ഓര്‍ഡിനേറ്റ് ചെയ്തു പണി എടുപ്പിച്ച് നിര്‍മ്മിച്ചത്‌ നമ്മുടെ വാസ്തുകലയുടെ മികവു കാട്ടുന്നു. കൂടാതെ, വെറും നാല് കൊല്ലം കൊണ്ടാണ്‌ ഈ കൊട്ടാരത്തിന്റെ പണി തീര്‍ത്തത് എന്നതും ശ്രദ്ധേയമാണ്.


അതേ പോലെ, കൊട്ടാരത്തിന് മുകളിലെ നിലയില്‍ നിന്ന്, നോക്കിയാല്‍ മുറ്റം കാണാം. എന്നാല്‍ മുറ്റത്ത്‌ നില്‍ക്കുന്നവര്‍ക്ക് മുകളില്‍ നില്‍ക്കുന്നവരെ കഴിയില്ല. അഴികള്‍ ഒരു ആംഗിളില്‍ ഫിറ്റ്‌ ചെയ്തിരിക്കുന്നതാണ്‌ കാരണം.

ഈ കൊട്ടാരത്തില്‍ ആണ്, പ്രസിദ്ധമായ സ്വാതിതിരുനാള്‍ സംഗീതോത്സവം നടക്കുന്നത്. ഈ കാണുന്ന പടം((From Wiki), സംഗീത ഉത്സവം നടക്കുന്ന സമയത്ത് കൊട്ടാരം ലൈറ്റ് ഇട്ട് അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നത് ആണ്.

പത്മനാഭസ്വാമിക്ഷേത്രത്തിന്റെ തൊട്ടടുത്തായി നില കൊള്ളുന്ന ഈ കൊട്ടാരം കാണാന്‍ മിക്ക പേരും വിട്ടുപോകുന്നു. ഞാന്‍ പോയപ്പോള്‍ ‍, സ്കൂള്‍ വെക്കേഷന്‍ ടൈം ആയിട്ടുകൂടി, വളരെ കുറച്ച് സന്ദര്‍ശകര്‍ മാത്രമേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളു. അതില്‍ തന്നെ കുറെ ഹിന്ദിക്കാരും. പിന്നീട് കുറച്ച് പരിചയക്കാരോട് സംസാരിച്ചപ്പോള്‍, ഈ കൊട്ടാരം ഇത്ര അടുത്ത് ആണ് എന്നും, വളരെ നന്നായി സം‌രക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നു എന്നും പലര്‍ക്കും അറിയില്ല എന്ന് മനസ്സിലായി.


തിരുവനന്തപുരം സന്ദര്‍ശിക്കുമ്പോള്‍ ഒരിക്കലും വിട്ടു പൊകാന്‍ പാടില്ലാത്ത ഒരു ചരിത്ര സ്മാരകം ആണ് ഇത്. കവടിയര്‍ കൊട്ടാരം, കനക്കുന്ന് കൊട്ടാരം, കോയിക്കല്‍ കൊട്ടാരം, കിളിമാനൂര്‍ കൊട്ടാരം, കോവളം കൊട്ടാരം, പത്മനാഭപുരം കൊട്ടാരം എന്നിവയാണ് തിരുവനന്തപുരം ഭാഗത്തുള്ള മറ്റു കൊട്ടാരങ്ങള്‍ .


ഇവിടെ നടക്കുന്ന സംഗീതോത്സവത്തിന്റെ വീഡിയോ ഇവിടെ കാണാം

എന്റെ നന്ദി :-

1) കൊട്ടാരത്തിന്റെ അകത്തുള്ള ചില ഫോട്ടോകളും, ആ സിംഹാസനത്തിന്റെ ഫോട്ടോസും തന്നത് പ്രിന്‍സ് രാമവര്‍മ്മ ആണ്. സംഗിതത്തില്‍ പാണ്ഡിത്യം ഉള്ള, സംഗീതോത്സവതിന് ചുക്കാന്‍ പിടിയ്ക്കുന്ന പ്രിന്‍സ് രാമവര്‍മ്മയ്ക്ക്‌ ഫോട്ടോസ് തന്നു സഹായിച്ചതിന് .

2) കാല്‍വിന്‍ , തിരുത്തലുകള്‍ നിര്‍ദേശിച്ചതിന്.

Last Updated on Monday, 21 June 2010 06:28
 


കേരളം: ഏറ്റവും പുതിയ ലേഖനങ്ങള്‍

അഗസ്ത്യഹൃദയം തേടി
അഗസ്ത്യഹൃദയം തേടി
2012 ജനുവരി 27 വെള്ളിയാഴ്ച. പ്രകൃതിയുമായി അലിഞ്ഞുചേര്‍ന്ന അഗസ്ത്യാര്‍കൂട തീര്‍ത്ഥയാത്ര അന്നു പുലര്‍ച്ചെ മൂന്നു മണിക്കാരംഭിച്ചു. 20 പേർ അടങ്ങിയ സംഘം വാഹനം തകരാറിലായത്‌ മൂലം ബോണക്കാട് ചെന്നെത്തിയത് ഉച്ചയ്ക്ക് 1 മണിക്ക്. 11 മണി കഴിഞ്ഞാല്‍ വനത്തിലേക്ക് കടത്തിവിടാത്തതിനാല്‍ വിധിയെ പഴിച്ചു കൊണ്ട്‌ അന്നത്തെ ദിവസം മുഴുമിപ്പിച്ചു. ജീപ്പിന്റെ സീറ്റില്‍ തിരിഞ്ഞും മറിഞ്ഞും ഉറക്കം വരാതെ കിടന്ന്,
സമുദ്ര ബീച്ച്
സമുദ്ര ബീച്ച്
കഴിഞ്ഞ ഓണക്കാലത്ത്  തിരുവനന്തപുരത്ത് നിന്നും കോവളം ബീച്ചിലേക്കുള്ള ഒരു യാത്രയില്‍ ആണ് സമുദ്ര ബീച്ച് എന്ന ബോര്‍ഡ്‌ കണ്ണില്‍ പെട്ടത് . കോവളം ബീച്ച് എത്തുന്നതിനു ഏകദേശം രണ്ടു കിലോമീറ്റര്‍  മുന്‍പ്  വലതു വശത്തായി കണ്ട  സമുദ്ര ബീച്ച് 800m എന്ന ബോര്‍ഡും ആ ബീച്ചിന്റെ പേരും എനിക്ക് പുതിയ അറിവായിരുന്നു. അറിയപ്പെടുന്ന കോവളം  വീണ്ടും വീണ്ടും കാണുന്നതിനെക്കാള്‍ നല്ലതാണ്
കോവിലൂര്‍
കോവിലൂര്‍
കേരള തമിഴ്നാട് അതിര്‍ത്തിയില്‍ കിടക്കുന്ന കാര്‍ഷിക ഗ്രാമമായ കോവിലൂരിലേക്ക്  ഒരു യാത്ര  എന്നത് കുറെക്കാലമായി മനസ്സില്‍ കൊണ്ട് നടക്കുകയായിരുന്നു . മുന്നാര്‍ സന്ദര്‍ശിക്കാന്‍ കിട്ടിയ അവസരങ്ങളിലൊന്നും മൂന്നാര്‍ ടൌണില്‍ നിന്നും ഏകദേശം അമ്പതു കിലോമീറ്റര്‍ അകലത്തില്‍ കിടക്കുന്ന കോവിലൂരിലേക്ക്  പോകാന്‍ കഴിഞ്ഞിട്ടില്ല. ഒരു ടൂര്‍ പോകുന്ന  പോലെ പോകാന്‍ പറ്റിയ സ്ഥലം അല്ല
നാരകക്കാനം തുരങ്കത്തിലൂടെ
നാരകക്കാനം തുരങ്കത്തിലൂടെ
ഇടുക്കി ജില്ലയിലെ കല്യാണതണ്ട് മലനിരകളിലൂടെ ഒരു ട്രെക്കിംഗ് കഴിഞ്ഞു മടങ്ങി വരുമ്പോള്‍ ആണ് മലമുകളില്‍ വെച്ച്  പശുവിനെ മേച്ചു നടക്കുന്ന ഒരു തമിഴ് നാട്ടുകാരനെന്നു തോന്നിപ്പിച്ച  ഒരാളെ കണ്ടത് . മദ്യപിച്ചു ചുവന്ന കണ്ണുകളും, കറുത്ത് തടിച്ച രൂപവും, മുഷിഞ്ഞ വസ്ത്രവും  എല്ലാം കണ്ടപ്പോള്‍ ആദ്യം സംസാരിക്കണോ എന്ന് സംശയിച്ചു . പക്ഷെ  മടിച്ചു മടിച്ചു തുടങ്ങിയ ആ സംസാരം അവസാനിപ്പിച്ചത്
പൊന്മുടി തഴുകുമ്പോള്‍
 പൊന്മുടി തഴുകുമ്പോള്‍
നീണ്ടനാളുകള്‍ക്കു ശേഷം കൂട്ടുകാര്സിനെ എല്ലാവരേയും ഒരു അവധിദിനം ഒരുമിച്ചു കൂട്ടി... കൃത്യ സമയത്തു തന്നെ എല്ലാവരും വന്നു  എന്ന് പറഞ്ഞാല്‍ വിശ്വസിക്കില്ല എന്നറിയാം, ഏകദേശം 9 മണിയോടെ 3 ബൈക്കിലായി എല്ലാവരും കടയ്ക്കല്‍ ബസ്‌ സ്റ്റാന്റില്‍ വന്നു. അപ്പോള്‍ ബസിലാണോ യാത്ര എന്നല്ലേ. അല്ലന്നേ, പലവഴിയില്‍ നിന്നെതാനൊരു വഴി, അതാണ്‌ ബസ്‌ സ്ടാന്റ്റ്‌.   നല്ല തെളിഞ്ഞ കാലാവസ്ഥയില്‍ പൊന്മുടിയിലേക്കുള്ള
നെല്ലിയാമ്പതി - (ഭാഗം 2)
നെല്ലിയാമ്പതി - (ഭാഗം 2)
എസ്റ്റേറ്റില്‍ നിന്ന് ഏകദേശം രണ്ടു കിലോമീറ്റര്‍ പോണം വെള്ളച്ചാട്ടത്തിലേക്ക്. പോകുന്ന വഴി ആണെങ്കില്‍ ഒരു ഒറ്റയടി പാത എന്നെ വിശേഷിപ്പിക്കാനാവൂ. ഒരു സൈഡില്‍ കാടും മറു സൈഡില്‍ ഏകദേശം 4500 അടി താഴ്ചയില്‍ ഉള്ള പ്രദേശങ്ങളും. എങ്ങാനും ഒരബദ്ധം പറ്റിയാല്‍ പിന്നെ പൊടി പോലും കിട്ടുകില്ല. പോകുന്ന വഴി എല്ലാം ധാരാളം യാത്രികര്‍ ഉണ്ട് എങ്കിലും കുടുംബത്തോടെ ഉള്ള യാത്രികര്‍ വളരെ കുറവാണ്.
മൂന്നാറും ലക്കം ഫാൾസും
മൂന്നാറും ലക്കം ഫാൾസും
ട്രിവാന്‍ഡ്രം മെയില്‍ ത്രിശൂര്‍ എത്തുമ്പോള്‍ രാവിലെ നാലു മണി ആകും. അവിടെ നിന്നും ഞാന്‍ ഡയറക്റ്റ് വണ്ടിയിലേക്ക് കയറാം. അവിടുന്ന് നേരെ ആതിരപ്പള്ളി വഴി വാള്‍ പാറ ഷോളയാര്‍ വഴി നേരെ ചിന്നാര്‍. കാന്തല്ലൂര്‍ സ്റ്റേ, അല്ലേല്‍ മറ്റെവിടെലും. ട്രെയിനില്‍ കേറി യാത്ര തുടങ്ങിയപ്പോള്‍ ഒരു കാള്‍. 'അളിയാ നാളെ ഹര്‍ത്താല്‍ ആണ് '. പാളി, എല്ലാം പാളി. രാത്രി വരാമെന്ന് പറഞ്ഞവന്‍ വന്നില്ല. അങ്ങനെ എല്ലാം
കുരിശിന്റെ വഴിയേ ഒരു യാത്ര
കുരിശിന്റെ വഴിയേ ഒരു യാത്ര
“ജീവിതം ഒരു വഴിത്തിരിവിൽ എത്തി നിൽക്കുകയല്ലേ? ഒരു മലകയറ്റം നല്ലതാണ്. “ രാവിലെ 5 മണിക്കെഴുന്നേറ്റ് യാത്ര പുറപ്പെടുമ്പോൾ മുഴങ്ങോടിക്കാരി പറഞ്ഞ വാചകങ്ങൾ ഒരു വിശ്വാസിയുടേതായിരുന്നു. ശരിയാണെന്ന് എനിക്കും തോന്നി. എല്ലാം നിയന്ത്രിക്കുന്ന ഒരു ശക്തിയുണ്ടെന്ന വിശ്വാസം എനിക്കുമുണ്ട്. ഇടയ്ക്ക് വല്ലപ്പോഴുമെങ്കിലും അതിനെ ആദരിക്കുകയും ബഹുമാനിക്കുകയും പൂജിക്കുകയും വേണം.   കുട്ടിക്കാലം മുതൽ
കണ്ണകി സമക്ഷം
കണ്ണകി സമക്ഷം
കേരളത്തിന്റേയും തമിഴ്നാടിന്റേയും അതിർത്തിയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന മംഗളാദേവിക്ഷേത്രം സംസ്ഥാനപുരാവസ്തുവകുപ്പിന്റെ സംരക്ഷിത ചരിത്രസ്മാരകമാണ്. ഇടുക്കിജില്ലയിലെ പീരുമേട് താലൂക്കിൽ കുമിളി വില്ലേജിലാണ് ഈ സ്മാരകം. സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്നും ഏകദേശം 4000-അടി ഉയരത്തിൽ മംഗളാദേവിമലയുടെ നെറുകയിൽ തമിഴ്നാട്ടിലെ കമ്പം താഴ്വരയ്ക് അഭിമുഖമായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഈ ക്ഷേത്ര സമുച്ചയം എട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിൽ
മൂന്നാറിലേക്ക് (ഭാഗം 3) - ഇരവികുളം നാഷണൽ പാർക്ക്
മൂന്നാറിലേക്ക് (ഭാഗം 3) - ഇരവികുളം നാഷണൽ പാർക്ക്
മൂന്നാർ യാത്ര ഭാഗം 1, ഭാഗം 2. സ്കൂളിലെ ഉച്ചഭക്ഷണത്തിന്റെ മണം വയറ്റിലെ വിശപ്പിനെ അതിന്റെ അത്യുന്നതങ്ങളിലെത്തിച്ചിരുന്നു. പോകുന്ന വഴി ചില ചെറുകിട ഇടത്തരം ഭോജനശാലകള്‍ കണ്ടിരുന്നു എങ്കിലും ഒരെണ്ണം മനസ്സില്‍ കുറിച്ചിട്ടിരുന്നു. തലയുയര്‍ത്തി നില്‍കുന്ന മേഘമാലകള്‍ കഴുത്തിലും കാതിലും വാരിയണിഞ്ഞ മലകളെയും ഇളം തെന്നലുകളാല്‍ തഴുകുന്ന തോട്ടങ്ങളെയും പിന്നിലാക്കി യാത്ര തുടര്‍ന്നു.  മറയൂര്‍
Banner
Banner
Hits:3699970
Visitors: 1135470
We have 22 guests online

Reading problem ?  

click here